Son Dakika

Türkiye’de sperm numunelerini 3 farklı kategoride analiz eden sistem geliştirdi

Fırat Üniversitesi (FÜ) Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Engin Avcı öncülüğünde, Türkiye’de ilk defa Görüntü Tabanlı Spermiogram Test Sistemi (GTASTS) geliştirilerek uygulamaya konuldu. 3 farklı kategoride insan ve hayvan spermlerinin yapay zeka tabanlı olarak analiz edilebildiği aktarıldı.

BİLİM VE TEKNOLOJİ 29.03.2021, 14:44
Türkiye’de sperm numunelerini 3 farklı kategoride analiz eden sistem geliştirdi

Fırat Üniversitesi (FÜ) Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Engin Avcı öncülüğünde, Türkiye’de ilk defa Görüntü Tabanlı Spermiogram Test Sistemi (GTASTS) geliştirilerek uygulamaya konuldu. 3 farklı kategoride insan ve hayvan spermlerinin yapay zeka tabanlı olarak analiz edilebildiği aktarıldı.

Türkiye’de ilk defa FÜ Veteriner, Tıp ve Teknoloji fakülteleri iş birliğinde KOSGEB, AR-GE ve İnovasyon destekli GTASTS geliştirildi. Yazılım Mühendisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Engin Avcı öncülüğünde geliştirilen bu sistemle birlikte insan ve hayvanlarda sperm numunelerini motilite (hareketliliği), morfoloji (fiziksel özellikleri) ve konsantrasyon (sayı) olmak üzere 3 farklı kategoride analiz ettiği kaydedildi. Sistemle en doğru sonuçların elde edilmesini otomatik bir şekilde sağlanacağı aktarılırken, gelişmiş görüntü işleme ve yapay zeka tekniklerini kullanabilen ilk ve tek yerli üretilen sistem özelliğini taşıdığı belirtildi. Yaklaşık 2 yıllık bir Ar-Ge çalışmanın sonucunda geliştirilen sistemde 3 kategoride yüzde 99’ lara kadar doğruluk oranı veren proje Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Gaffari Türk ve Prof. Dr. Mustafa Sönmez ile Tıp Fakültesi Tüp Bebek Üyeleri Doç. Dr. Fatih Özyurt, Yazılım Mühendisleri Ekrem Ekiz ve Zeynep Aslanpençesi’nin ortak çalışmayla katkı sağladığı ifade edildi.

"Tüp bebek merkezi içinde otomatik sistem tasarladık"

Geliştirdikleri sistem hakkında bilgi veren Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Engin Avcı, "Özellikle bu gerçekleştirmiş olduğumuz sistemin tam otomatik olması, morfolojide ithal ürünlere oranla boyamadan bağımsız bir şekilde floti çekilmeden morfoloji işleminin gerçekleştirilmesi ve konsantrasyon analizinin daha doğru sonuçlar vermesi aynı zamanda motilitenin de daha otomatik ve yüzdelik olarak daha doğru sonuçlar vermesi konusunda başarıya ulaştığımızı düşünüyorum. İki yıl gibi bir sürede bu cihazın yazılımsal bütün prototipini gerçekleştirdik. Şuanda test ve doğrulama aşamaları devam etmektedir. Bunlar da kısa bir zamanda bittikten sonra piyasaya yerli ve milli bir yapay zeka ve görüntü işleme tabanlı bir ürün sunacağız. Başarı sonuçlarımız, yüzde 98 oranında motilite ve morfolojide çok yüksek doğruluk oranlarına ulaştık. Konsantrasyon yoğunluğunda da aynı şekilde yüzde 100’e yakın bir doğruluk oranımız mevcut. Şuanda 4 hayvan üzerine yoğunlaştık. Bunlar, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da kırsal kalkınma konusunda destek verdiği, koç, boğa, aygır ve teke. Bu hayvanların dışında dedik ki, eğer tüp bebek merkezleri için de geliştirebilirsek bunda da çok büyük katkı sağlarız. Çünkü şuanda uzmanlarımız mikroskop altında gözle bu sperm hücrelerinin motilite, morfoloji ve konsantrasyon analizini bir özveriyle yapıyor, hata ve yanılma payını ortadan kaldırmak için otomatik sistem tasarladık” dedi.

“Hata payını düşürecek, zaman kaybını önlemiş olacak ve maliyetten kazanmış olacağız”

Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gaffari Türk ise “Biz kendi laboratuvarımızda ithal ettiğimiz bir ürün kullanıyorduk. Bundan 5 yıl önce satın almıştık fakat bunun yazılım ayağında olan özellikle Engin hocamızla bu görüşmeleri yaptıktan sonra yerli üretim talebimizi ilettik. Dolayısıyla çalışmalara başladık ve KOSGEB bazında bir proje gerçekleştirdik ve proje sonucunda bu analizlerin kaynağını oluşturacak sperma numunelerinin oluşturulması bizim laboratuvarımız aracılığıyla şekillendi. Daha sonra buradan alınan görüntülerle yazılım mühendisi hocamız buradaki analizleri işledi ve dolayısıyla en son prototipini ürettiğimiz sistemi gerçekleştirdik. Biz normalde manuel sistemlerle kullandığımız analiz yöntemlerinde subjektif bir analiz yöntemi kullanıyoruz ancak yaptığımız bu analizlerin sonuçlarında ise hata payı yüksek. Dolayısıyla böyle bir analizin yerli ve milli olması bizim yapacağımız analizlerdeki hata payını düşürecek, zaman kaybını önlemiş olacak ve maliyetten kazanmış olacağız” diye bilgi verdi.
Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 29 57
4. Altay 29 53
5. Altınordu 30 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@