Next
Erzincan’ın Kemah ilçesine bağlı Ayranpınar köyünde vatandaşlar, yüzyıllardır sürdürülen doğal muhafaza yöntemini yaşatmaya devam ediyor. Köy sakinleri, yaz aylarında ürettikleri peynirleri, bölgedeki doğal buz mağaralarında saklayarak hem geleneksel üretim kültürünü koruyor hem de ürünlerin lezzetini doğal koşullarda olgunlaştırıyor.
Erzincan şehir merkezine yaklaşık 61 kilometre uzaklıkta bulunan Ayranpınar köyündeki doğal buz mağaraları, köylüler tarafından uzun yıllardır soğuk hava deposu olarak kullanılıyor. Mayıs ayında çuvallar içerisinde mağaraya bırakılan peynirler, ekim ayına kadar burada bekletiliyor. Doğal serinlik sayesinde bozulmadan muhafaza edilen peynirler, kış aylarında tüketilmek üzere köylüler tarafından yeniden mağaradan çıkarılıyor.
Ayranpınar köyünde doğal buz mağarası soğuk hava deposu gibi kullanılıyor
Köy sakinleri, buz mağaralarının geçmişten bugüne bölge halkı için önemli bir saklama alanı olduğunu belirtiyor. Elektrikli soğuk hava depolarının olmadığı dönemlerde, doğal buz mağaralarının özellikle peynir muhafazasında büyük kolaylık sağladığı ifade ediliyor.
Çuvallara konularak mağaraya bırakılan peynirler, aylar boyunca mağaranın doğal soğukluğunda bekletiliyor. Bu süreçte peynirlerin kendine özgü bir kıvama ve aromaya ulaştığı belirtiliyor. Köylüler, mağarada saklanan peynirlerin diğer yöntemlerle muhafaza edilen ürünlerden farklı bir lezzete sahip olduğunu dile getiriyor.
Buz mağarasında saklanan peynirler kış aylarında tüketiliyor
Ayranpınar köyünde mayıs ayında başlayan peynir saklama süreci, ekim ayına kadar devam ediyor. Köylüler, yaz döneminde hazırladıkları peynirleri doğal buz mağarasına bırakarak kış ayları için hazırlık yapıyor.
Bölgede yıllardır uygulanan bu yöntem sayesinde peynirler, doğal şartlarda bozulmadan korunuyor. Köy halkı, mağaranın sıcak yaz aylarında dahi serinliğini koruduğunu ve bu nedenle peynirlerin güvenli şekilde muhafaza edildiğini ifade ediyor.
Eskiden 20 tondan fazla peynir buz mağaralarında saklanıyordu
Köylüler, geçmiş yıllarda sadece Ayranpınar köyünden değil, çevre köylerden de buz mağarasına peynir getirildiğini belirtiyor. Anlatılanlara göre, eski dönemlerde mağarada toplamda 20 tondan fazla ürün saklanıyordu.
Bölge halkı, bu geleneğin yalnızca gıda muhafazası açısından değil, aynı zamanda köyler arası ekonomik hareketlilik açısından da önemli olduğunu ifade ediyor. Özellikle ulaşım imkanlarının kısıtlı olduğu yıllarda, mağaraya getirilen peynirlerin bölge için ciddi bir değer taşıdığı belirtiliyor.
Kemah buz mağaraları geçmişte ticaret noktasıydı
Vatandaşlar, eski yıllarda bölgeye ulaşımın oldukça zor olduğunu, mağaraya peynir getirmek için katırların kullanıldığını anlatıyor. O dönemlerde Ayranpınar köyündeki doğal buz mağarasının yalnızca bir saklama alanı değil, aynı zamanda önemli bir ticaret noktası olarak da değerlendirildiği ifade ediliyor.
Köylüler, bugün teknolojik imkanların gelişmesine rağmen bu geleneği yaşatmaya devam ettiklerini söylüyor. Buz mağarasında muhafaza edilen peynirlerin hem doğal yöntemlerle korunması hem de kendine has lezzetiyle öne çıkması, geleneğin halen sürdürülmesinde etkili oluyor.
Erzincan’ın doğal lezzet mirası yaşatılıyor
Ayranpınar köyünde sürdürülen bu gelenek, Erzincan’ın zengin kültürel ve yöresel lezzet mirasının önemli örnekleri arasında yer alıyor. Doğal buz mağaralarında bekletilen peynirler, bölgenin hem üretim kültürünü hem de geçmişten gelen yaşam biçimini yansıtıyor.
Köy sakinleri, bu yöntemin gelecek nesillere aktarılmasını istediklerini belirterek, buz mağaralarının Erzincan’ın tanıtımı açısından da değer taşıdığını ifade ediyor. Doğal yapısıyla dikkat çeken mağaralar, hem yöresel peynir üretimi hem de geleneksel muhafaza kültürü açısından bölgenin önemli değerleri arasında gösteriliyor.
