Son Dakika

(Özel) Osmanlı’dan günümüze ulaşan nadir el sanatı, fabrikasyona direniyor

Zonguldak’ın Devrek ilçesinde “Kızılcık” ağacından yapılan, asaletin simgesi olarak kabul edilen Devrek Bastonu, adeta dünyaya ün salmasına rağmen teknolojiye direniyor. Sağlamlığı ve süslemeleriyle dikkat çeken Devrek Bastonu, fabrikasyon bastonlara karşı mücadelesini sürdürüyor.

Kültür-Sanat 03.05.2021, 12:08
(Özel) Osmanlı’dan günümüze ulaşan nadir el sanatı, fabrikasyona direniyor

Zonguldak’ın Devrek ilçesinde “Kızılcık” ağacından yapılan, asaletin simgesi olarak kabul edilen Devrek Bastonu, adeta dünyaya ün salmasına rağmen teknolojiye direniyor. Sağlamlığı ve süslemeleriyle dikkat çeken Devrek Bastonu, fabrikasyon bastonlara karşı mücadelesini sürdürüyor.

Devrek ilçesinde ’asaletin simgesi’ olarak kabul edilen dünyaca ünlü Devrek Bastonu, ustaların elinde hayat buluyor. Kızılcık ağacından yapılan Devrek Bastonu, sağlamlığıyla da büyük ilgi görüyor. 50 liradan başlayan baston fiyatları yüksek fiyatlara da kadar yükselebiliyor. Motif ve desenlerle süslenen dünyaca ünlü Devrek Bastonu, dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın yanı sıra yerli ve yabancı devlet büyükleri ve sanatçılara da hediye edildi. Baston Ustası ve usta öğreticisi Fuat Kulaltmış, “87 yılından bu yana bu mesleği yapıyorum. İlk okul bittiğinde meslek hayatını öğrensin altın bileziği olsun derlerdi ya önceden bende o şekilde başladım. Rahmetli Müntela Çelebi ustamızın yanında çalışmaya başladım. En son Gençlik Spor Bakanımıza, MHP Lideri Devlet Bahçeli, Mesut Özil için bir tane yaptım” diye konuştu.

“İnsanlar bastondan çekiniyor”

İnsanlar bastonun yaşlılığı çağrıştırdığı için çekindiğini ifade eden Baston Ustası ve usta öğreticisi Fuat Kulaltmış, “İnsanlar bastonu yaşlılığı çağrıştırdığı için çekiniyor, utanıyorlar ama bastonu bir kişiye hediye etmek hem asaletin simgesi hem de uzun ömür dilemek için verilen en güzel hediye” dedi.

“Baston teknolojiye direniyor”

Bastonun el emeğinden uzaklaşıp modellerin makinalarda açıldığını ifade ederek “Bakanlığımızın yok olan el sanatları listesindeyiz. Vergi muafiyetimiz var eskisi gibi çırak yetişmiyor. Bizde teknoloji ile mücadele etmeye çalışıyoruz. Modeller makinalarda açılıyor çok fazla el emeği yok. Biz genel olarak elde yapıyoruz. İnsanlar buraya geldiğinde bu işin nasıl yapıldığını görerek almaları daha iyi oluyor. Normal bir bastonu yapmamız verniklemesi ve boyaması ile birlikte 3 gün daha kapsamlı bir baston olursa bir hafta 10 güne kadar yapımı sürebiliyor. Osmanlıdan günümüze gelen nadir el sanatlarından bir tanesi burada en çok Gençlik Spor Bakanlığımız çok fazla önem veriyor. Vatandaşlarımızın da kendilerince bizlere destek olurlarsa çok seviniriz” şeklinde konuştu.

Motiflerle, figürlerle süsleniyor

Osmanlı Bey ve paşalarının da soyluluk ve güç simgesi olarak baston kullandıkları bilinen Devrek bastonu, en eski yazılı belge olarak 1833 tarihli Kastamonu Salnamesi gösterilir. Devrek’te baston yapım geleneği sürüyor. Birbirinden güzel örneklerle baston yapımı özel ve gözde bir meslek haline gelirken son zamanlarda fabrikasyon üretimlere direniyor. Devrekli ustaların el emeği ile oluşturduğu bastonlar onların göz nurunu, zevkini simgelediği gibi sanat ile zanaatı da bir arada gözler önüne seriyor. Öncelikle esnek bir ağaç olan kızılcık ağacı kesilir, Aralık ve Şubat aylarında suyu çekilen kızılcığın dalları ayıklanıyor ve elde edilen parçalar bir yıl bekletiliyor. Ardından testere ile üzerinde yivler açılıyor, eğe yardımı ile sistire, zımpara işlemleri yapılarak desen ve figürler ortaya çıkarılıyor. Devrek bastonunun gövdesi kızılcık, sapı ise ceviz ağacından yapılıyor. Devrek bastonunun boyası kezzapla, desen ve motifleri çini mürekkebi ve dağlama yöntemi ile işleniyor.

Bazı baston ustaları, sipariş üzerine gümüş ve sedef gibi kıymetli taşlar işleyerek çok özel ve değerli bastonlar da üretiyor. Bu bastonlarda en önemli motif olarak birbirine dolanmış iki yılan motifi görülür ve sık sık uygulanıyor. Bu çift yılan motifli baston yapımının Ali Ziya Salman’ın önerisi olduğu belirtiliyor. Bastonun boyama işlemi yapılırken kusurlu yerler dolgu verniği ile düzeltiyor. Ustalar, Devrek Bastonu üzerinde çok değişik türlerde motif işlemesi yapılabildiğini belirtiyor. Çoğunlukla ceviz ağacından yapılmış saplarda sedef, gümüş bağa, dağ keçisi ayağı, kemik ve değerli taşlar kullanılıyor. Ördek bacağı, yılan başı, atmaca, karaca ve at başına saplarda yer veriliyor.
Yorumlar (0)
8
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26

Gelişmelerden Haberdar Olun

@