Son Dakika

Prof. Dr. Ataman: “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez”

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Ataman, “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez” dedi.

Kültür-Sanat 09.04.2021, 10:05
Prof. Dr. Ataman: “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez”

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Ataman, “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez” dedi.

Samsun Üniversitesi (SAMÜ) Düşünce ve Sanat Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜSAM), Öteki Buluşmalar 2021 dizisi kapsamında Samsun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın’ın moderatörlüğünde Catholic University of America’da doktorasını tamamlayan ve Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğretim üyeliğini sürdüren Prof. Dr. Kemal Ataman’ı ağırladı. Online bir platform üzerinden gerçekleştirilen programda “Sivil Din” başlığı altında yaptığı konuşmayla Ataman, konuyla ilgili değerlendirmelerini izleyenlerin dikkatine sundu.

Rektör Aydın: “Etrafımızda gördüğümüz, yaşadığımız olaylarda kitapta ifade edilen sivil dinin unsurlarından pek çoğunu görüyorsunuz”

Samsun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın’ın giriş konuşması ve Prof. Dr. Kemal Ataman’ı takdimi ile başlayan programda Rektör Aydın, “Sivil din konusu Kemal Ataman hocanın kitabı ile gündeme geldi diyebiliriz. Oldukça ilgi çekici bir kitap, ben okudum, okumak isteyenlere tavsiye ederim. Çünkü aslında etrafımızda gördüğümüz, yaşadığımız olayları daha iyi anlamlandırabiliyorsunuz. Benim de uzmanlık alanım dinler tarihi olduğu için bu tür ritüelleri, yapıları dini bakış açısıyla yorumlamaya çalışıyorum. Yorumladığınız zaman da aslında kitapta ifade edilen sivil dinin unsurlarından pek çoğunu içerisinde görüyorsunuz. Ben şöyle bir din tanımı yapıyorum. Bir şeyin din olabilmesi için üç tane temel unsurunun yer alması lazım. Birincisi bunun inanç boyutu, yani insanın dini melekelerini tatmin etmesi lazım. İkincisi değişip dönüştürme boyutu diyorum, siz onu kabul ettiğinizde kabul etmeden önceki durumunuzla kabul ettikten sonraki durumunuz arasında bir fark oluşturması lazım. Üçüncüsü de sizin diğer toplumlarla ilişkinizi düzenleyen bir boyutunun olması lazım. Bu üç unsuru her nerede görürseniz benim şahsi kanaatim bunları din diye nitelendirebilirsiniz ve sivil din de bunu ifade eder diye düşünüyorum” şeklinde konuşarak sözü Prof. Dr. Kemal Ataman’a bıraktı.

Ataman: “Sivil din çok boyutlu bir fenomen olduğu için insanlar birtakım genellemelere çabucak gitme hatasına düşebiliyorlar”

Sivil din konusunun boyutlarına değinerek sözlerine başlayan Ataman, “Sivil dinin çok boyutlu bir konu olduğunun altını çizelim öncelikle. Bunun siyasi boyutu var, teolojik boyutu var, uluslararası boyutu var. İşte buna teopolitik diyoruz. Teopolitik boyutu var. Çok boyutlu bir temelden söz ediyoruz. Ama şöyle de bir tehlikesi var bunun. Çok boyutlu bir fenomen olduğu için insanlar farklı toplumların tarihi tecrübelerini dikkate almaksızın birazcık benzerliklerden hareketle bu sivil din mi, o sivil mi? Bu da sivil dine benziyor. Böyle birtakım genellemelere çabucak gitme hatasına düşebiliyorlar. Bundan uzak durmak gerektiğini düşünüyorum. Ben radikal bir bağlamlaştırmaya karşı değilim ama yani birazcık bağlamı da tarihsel süreci de ve toplumların tarihsel tecrübelerinin de dikkate alınması gerektiğini düşünüyorum. Buna da dikkatinizi çekerek başlayayım” diye konuştu.

“Ulus olmanın kutsal temeli sivil dindir”

Kitabın basılması sürecini aktararak sözlerini Ataman, “Şimdi kitabın adı ‘Ulus Olmanın Kutsal Temeli’. Aslında kitabın özeti bu üst başlıkta ‘Ulus Olmanın Kutsal Temeli’. Onun altında sivil din var. Burada bir hocamızın daha hakkını teslim edelim. Ali Yaşar Sarıbay hocamız kitabın basılmasını önerdi. Ben öyle yazdım. Yani öyle duruyordu. Hiç niyetim yoktu. Fevzi Bilgin hocamız, Kasım Küçükalp hocamız ama özellikle Abdurrahman Kurt hocamız. Ama özellikle Ali Yaşar Bey hocamız basılması gerektiğini söyledi. Böyle bir üst başlık önerdi. O üst başlığı gördüğümde çarpıldım. Tam anlamıyla kastettiğim şey buydu. Ulus olmanın kutsal temeli sivil din. Şimdi şöyle başlayalım isterseniz bir tanım yapmaktan kaçınarak kavramlar üzerinden ilerlemeye çalışalım. Daha sonra da becerebilirsek, bir sivil tanımını da yapmaya gayret ederiz. Yani tüme varımcı bir yaklaşımla ilerlemenin daha yararlı olacağı kanaatindeyim. Ulus Olmanın Kutsal Temeli başlığı varsa şunu söyleyebilirim. Bu esasında Rousseau’nun dile getirdiği, Durkheim’in dile getirdiği bir ifadedir. Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez. Bu tanımdan hareketle, ‘Peki, nasıl bir dinden söz ediyoruz?’ sorusu karşımıza çıkıyor dediğimizde işte buradaki cevap sivil dindir. Bu kurumsallaşmış din de olabilir. Diyelim ki teokratik bir din de olabilir, Vatikan’da, İran’da, Suudi Arabistan’da olduğu gibi. Sivil din bu temel olma adaylarından bir tanesidir. Peki, nedir sivil dediğimiz şey, dini olan alana da ait olmayan, askeri olan alana da ait olmayan demektir. Yani her türlü sivil ve askeri denetime ve tesire maruz kalmayan anlamında kullanılıyor sivil din. Ben de kitap boyunca bu anlamda kullanıyorum” ifadelerini kullandı.

“Sivil Din” başlıklı konuşma, dinleyenlerin aktif katılımı, soru ve katkılarıyla sona erdi.
Yorumlar (0)
7
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@