Son Dakika

Uzmanı sigara bırakma yöntemlerini anlattı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gülcan Güleç, sigara kullanımının her beş ölümden biri ile ilişkili olduğunu belirterek, sigara bırakma yöntemlerini anlattı.

Sağlık 02.03.2021, 13:29
Uzmanı sigara bırakma yöntemlerini anlattı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gülcan Güleç, sigara kullanımının her beş ölümden biri ile ilişkili olduğunu belirterek, sigara bırakma yöntemlerini anlattı.

Prof. Dr. Güleç, sigara kullanımının önlenebilir ölüm nedenlerinin başında geldiğini belirtti. Sigaranın zararları için konuşan Güleç, "Sigara kullanımı yaklaşık her beş ölümden biri ile ilişkilidir. Sigara karşıtı kampanyalara karşın maalesef sigara kullanımı yüksek oranlardadır. Bu bağımlılığın tıbbi adı ‘nikotin kullanım bozukluğu’dur. Sigaranın içinde nikotinin de dahil olduğu yaklaşık 400 farklı madde bulunmaktadır. Nörobilişsel işlevler üzerine etkisi ile bağımlılıktan sorumlu nikotin, alınmadığı zaman yoksunluk hissi yaratarak; disforik ya da depresif duygu durum, uykusuzluk, çabuk sinirlenme ve öfkelenme, anksiyete (sıkıntı hissi), düşünceleri yoğunlaştıramama, huzursuzluk, kalp hızında azalma, iştah artması ya da kilo alma gibi çeşitli durumlara yol açmaktadır. Nikotinin yanı sıra diğer pek çok biyoaktif madde de ağız boşluğu, solunum sistemi, kalp ve dolaşım sistemi, beyin dokusu ve hücre zarı işlevlerini olumsuz etkileyebilmektedir. Nikotin, sigara kullanan kişiyi bağımlı yaparken sigaranın içindeki diğer maddeler genetik yatkınlığına bağlı olarak farklı hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur.”

Sigarayı bırakma sürecinin 5 aşamasından bahsetti

Bağımlılıktan kurtulmada sigarasız bir yaşamı arzulama ve kararlı yaklaşımın çok önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Güleç, beş aşama ile sağlıklı yaşama kavuşulabileceğini söyledi. Kişinin sigarayı bırakmaya yanaşmadığı farkındalık öncesi bir dönem olduğunu söyleyen Güleç, “Kişi sigara kullanma davranışının sonuçları hakkında bilgi sahibi değildir ya da bu bilgiyi almaktan kaçınır, inkâr eder. Sigara kullanımının olumlu yönlerine odaklanmış durumdadır ve sigara içtiği halde çok uzun süre yaşamış tanıdıkları vardır ancak bu durum güvenilir değildir. Örneğin, bir uçak kazasından sağ kurtulmanız uçak kazalarının ölümcül olmadığı anlamına gelmez. Bırakmanın düşünüldüğü farkındalık evresinde kişinin sigara kullanımı ile olumlu ve olumsuz düşünceleri birbirine yakındır. Sigarayı bırakmanın faydalı olacağının farkındadır ancak hemen bırakmak istemez, bahanelerle erteler. Üçüncü aşama bırakmaya karar verilen evredir. Yakın bir zamanda sigarayı bırakmayı plânlamış kişinin sigara ile ilgili olumsuz düşünceleri ağırlık kazanmıştır. Bırakma-deneme aşaması; kişinin ilaç kullanarak, terapi ile bazen bilimsel olmayan yöntemlerle ya da kendiliğinden sigarayı bıraktığı ilk 6 aylık evredir. Bırakmayı sürdürme evresinde ise bağımlı, 6 aydan fazla süredir sigara kullanmamaktadır ve tekrar başlamayı düşünmemektedir” diye aktardı.

“Sigara bırakma poliklinikleri yardıma hazır”

Sigara bırakma polikliniklerine başvuran hastalara sigara bırakma programı hazırlandığını belirten Prof. Dr. Güleç, polikliniklerin işleyişine yönelik şu bilgilendirmede bulundu:

“İlk iki hafta içinde bırakma günü belirlenir. Bu süre içerisinde hastalar sigara polikliniklerinde yoksunluk bulguları ile nasıl başa çıkacağı konusunda bilgilendirilir. Hastalara ev ve iş yerlerinde sigarayı çağrıştıracak nesneleri uzaklaştırması, alkol kullanımından ve sigara içenlerden uzak durması, yeni günlük aktivitelere (spor, hobi, vs.) başlaması, derin nefes alıp verme, gevşeme egzersizleri, yüzünü yıkama, duş alma, diş fırçalama, bol su içme ve yoğun sigara içme isteği duyduğunda meyve yeme gibi önerilerde bulunulur. Bırakma gününden itibaren sigara içmemesi gerektiği anlatılır. ‘Bir taneden bir şey olmaz’ diyerek sigaraya yönelme ihtimali hatırlatılarak bundan mutlaka kaçınması, yoksunluğun yoğun yaşandığı ilk 3 haftaya dikkat etmesi gerektiği vurgulanır. Yoksunluk döneminde tavsiyelerin yanı sıra ilaç tedavisinden de yararlanılabilir. Doktor kontrolünde nikotin bandı, nikotin sakızı, Bupropion (Zyban) ve Vareniklin (champix) ilaçları kullanılabilir. Bu iki ilacın temel etkisi sigaradan haz alınmasını önlemektir. Bu şekilde sigarasız günlerin devamı getirilir. İlk 6 aylık sürecin sonunda ‘sigara bağımlılığımı yendim, kontrolüm altında artık ara sıra sigara içebilirim’ düşüncesi düşülebilecek en büyük tuzaklardandır. Çünkü bir kez bağımlı olmuş iseniz her zaman bağımlısınızdır. O tek sigaranın arkası hızla gelebilir.”

Daha ayrıntılı bilgi ve tavsiye için vatandaşları sigara polikliniklerine ve psikiyatri uzmanlarına başvurmaya davet eden Prof. Dr. Güleç “Önemli olan geç kalmadan bırakabilmektir. Özellikle 35 yaş öncesi bırakmak çok faydalıdır ama kaç yaşında olunursa olunsun zararın neresinden dönülürse dönülsün kâr olduğu unutulmamalıdır” dedi.
Yorumlar (0)
19
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Alanyaspor 35 55
6. Hatayspor 34 53
7. Gaziantep FK 34 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 35 37
17. Başakşehir 34 36
18. Kayserispor 34 35
19. Erzurumspor 35 34
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 33 77
2. M. United 32 66
3. Leicester City 32 59
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 31 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 32 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 32 73
2. Real Madrid 32 70
3. Barcelona 31 68
4. Sevilla 32 67
5. Real Sociedad 32 50
6. Real Betis 32 49
7. Villarreal 32 49
8. Granada 31 42
9. Osasuna 32 40
10. Athletic Bilbao 31 38
11. Levante 32 38
12. Celta de Vigo 32 38
13. Cádiz 32 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 32 31
16. Deportivo Alaves 32 30
17. Real Valladolid 31 28
18. Huesca 32 27
19. Elche 32 27
20. Eibar 32 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@