Son Dakika

DÜSAM’ın son konuğu Ahmet Tunç Şen oldu

Samsun Üniversitesi (SAMÜ) Düşünce ve Sanat Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin (DÜSAM) konuğu olan Columbia Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ahmet Tunç Şen, “Yazmaların barındırdığı metin içerikleri dışında, metin harici notlar ile de yapılabilecek çok şey var” dedi.

SAMSUN 02.03.2021, 13:53
DÜSAM’ın son konuğu Ahmet Tunç Şen oldu

Samsun Üniversitesi (SAMÜ) Düşünce ve Sanat Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin (DÜSAM) konuğu olan Columbia Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ahmet Tunç Şen, “Yazmaların barındırdığı metin içerikleri dışında, metin harici notlar ile de yapılabilecek çok şey var” dedi.

SAMÜ DÜSAM, Öteki Buluşmalar 2021 dizisi kapsamında Dr. Cumhur Bekar ve Ar. Gör. Cevat Sucu moderatörlüğünde Columbia Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ahmet Tunç Şen’i ağırladı. Online bir platform üzerinden gerçekleştirilen programda “Yazmalara Düşülen Notlar, Müzmin Duygular: Osmanlı Uleması ve Hissi Dünyası” başlığı altında yaptığı konuşmayla Şen, konuyla ilgili değerlendirmelerini izleyenlerin dikkatine sundu.

“El yazmalarını ve yazmalara düşülen metin harici notların dünyasını deşmek istedim”

Konuşmanın çıkış noktasını doktora döneminde yapmış olduğu araştırmaların oluşturduğunu ifade ederek sözlerine başlayan Dr. Ahmet Tunç Şen, “Bugünkü konuşmamızın çıkış noktasını da nücum kitapları üzerine yaptığım doktora araştırmaları sırasında karşılaştığım kimi detaylar, notlar oluşturuyor. Dolayısıyla aslında nücumdan da biraz bahsetmiş olacağım bugünkü konuşma çerçevesinde. Aslında her şey benim de arkamda görmüş olduğunuz sayfadaki bir notla başladı. Bu tarafımda yatay bir şekilde düşülen not, biraz sonra bunun detaylarına da geleceğim. Bu görmüş olduğunuz risale bir astronomik alet kullanımı üzerine yazılmış. Çok kısa. Bir varaklık, bir Arapça risale. Buradaki not risalenin içeriğinden tamamen bağımsız bir şekilde düşülmüş. Bir bireyin Osmanlı ilmiyesi içerisinde yer alan bir âlimin bu notu düşerkenki hissi vaziyetine bir anlamda kapı aralayabilecek mahiyette bir not olarak benim dikkatimi celp etmişti doktora araştırmalarım sırasında. Ondan sonra da bu notu kimin düşmüş olabileceğine dair mesele dallandı, budaklandı. Nihayetinde böyle bir projeye dönüştü. Bugün burada yapmaya çalışacağım aslında biraz bu tür malzemenin farklı tarihçilik safhaları, ilgileri hususunda neler söyleyebileceğini göstermek. Buradaki tarihçilik, sahaları ve ilgileri olarak 3-4 farklı sahadan bahsetmek mümkün. Bunların başında el yazmalarını ve yazmalara düşülen metin harici notların dünyasını deşmek var” dedi.

“Kitapların zahriyelerinde, yani kapak arkasında olan bölümlere düşülmüş muhtelif notlar, bu metin harici notların bir parçasını oluşturuyor”

Metin harici notlar konusuna değinerek sözlerini sürdüren Dr. Şen, “Aramızda el yazmaları üzerine çalışmalarını yürüten birçok değerli araştırmacı görüyorum ve yazmalar ile haşır neşir olanların da çok iyi bildiği gibi yazmaların barındırdığı metinler dışında ve bu metinlerin içerikleri dışında aslında bu tür metin harici notlar ile yapılabilecek çok şey var. Bu arada bu metin harici notlar ibaresini ben Süheyl Ünver’den ilham alarak söylüyorum. İngilizcede daha ziyade paratext olarak kullanılıyor son yıllarda. Ama Süheyl Ünver 1950’lerde 60’larda yazdığı kimi makalelerde bile kendi yazmalar uzmanlığı çerçevesinde bu telifi Türkçe eleştirmişti. Dolayısıyla bu metin harici notlar lafının daha çok kullanılır olmasını çok isterim doğrusu. Yani bu metin harici notlarla neler kastediyoruz? Birincisi, kitapların zahriyelerinde, yani kapak arkasında olan bölümlere düşülmüş muhtelif notlar, bu metin harici notların bir parçasını oluşturuyor. Burada temellü kayıtları kullanabilir” diye konuştu.

“Metin harici notlarda tıbbi reçeteler, ilaç tarifleri, zayiçeler diyebileceğimiz doğum haritaları, ölüm doğum tarihleri gibi bilgilere sıklıkla rastlıyoruz”

Şen, konuşmasının sonunda ise şu ifadelere yer verdi:

“Kitaba sahip olmuş bireyin o kitaba ne zaman sahip olduğu, nerede satın aldığını yazdığı ya da bu şeyle zahriye sayfalarında birtakım faydalı bilgiler bulunabiliyor. Özellikle tıbbi reçeteler, ilaç tarifleri, zayiçeler diyebileceğimiz doğum haritaları, ölüm doğum tarihleri gibi bilgilere sıklıkla rastlıyoruz. Zahriyelerdeki notlar dışında tabii metinlerin sonunda olan istinsah kayıtları, kolofonlar da görülüyor, özellikle Ortaçağ ve erken dönem Avrupa düzleminde tartışılageldiği gibi. İstinsah kayıtları yani bir metnin ne zaman, kim tarafından, hangi koşullar altında kopyalanmış olduğunu söyleyen satırlar da çok değerli kaynaklar. Bu meyanda da aslında yakın zamanda Sami Arslan’ın çok değerli bir çalışması basıldı. İstinsah kayıtları üzerinden söylenebilecekler üzerine, onun da notunu düşmek isterim. Bunların dışında metnin dar kenarlarında bulunabilecek türlü türlü not var. Marginalia kavramı altında tasnif edilen notlar bütün bu metin harici notlar çok zengin, çok geniş, bir yandan da kolay kolay tasnif edilemeyecek karışıklıkta bir malzeme yığını. Bunlarla nasıl baş edilebilir?”

“Yazmalara Düşülen Notlar, Müzmin Duygular: Osmanlı Uleması ve Hissi Dünyası” başlıklı konuşma, dinleyenlerin aktif katılımı, soru ve katkılarıyla sona erdi.
Yorumlar (0)
7
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Alanyaspor 35 55
6. Hatayspor 34 53
7. Gaziantep FK 34 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 35 37
17. Başakşehir 34 36
18. Kayserispor 34 35
19. Erzurumspor 35 34
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 33 77
2. M. United 32 66
3. Leicester City 32 59
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 31 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 32 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 32 73
2. Real Madrid 32 70
3. Barcelona 31 68
4. Sevilla 32 67
5. Real Sociedad 32 50
6. Real Betis 32 49
7. Villarreal 32 49
8. Granada 31 42
9. Osasuna 32 40
10. Athletic Bilbao 31 38
11. Levante 32 38
12. Celta de Vigo 32 38
13. Cádiz 32 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 32 31
16. Deportivo Alaves 32 30
17. Real Valladolid 31 28
18. Huesca 32 27
19. Elche 32 27
20. Eibar 32 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@