Son Dakika

SAMÜ’de "Pound’un Çevrilemez Maskeleri: Türkçede Kantolar" söyleşisi

Samsun Üniversitesi Öteki Buluşmalar programına konuk olan akademisyen, şair ve çevirmen Efe Murad, “Pound’un çevirileri ve şiirleri arasındaki çok dilli etkileşim, diller arası bir ağı da beraberinde getirir” dedi.

SAMSUN 09.03.2021, 11:44
SAMÜ’de "Pound’un Çevrilemez Maskeleri: Türkçede Kantolar" söyleşisi

Samsun Üniversitesi Öteki Buluşmalar programına konuk olan akademisyen, şair ve çevirmen Efe Murad, “Pound’un çevirileri ve şiirleri arasındaki çok dilli etkileşim, diller arası bir ağı da beraberinde getirir” dedi.

Samsun Üniversitesi (SAMÜ) Düşünce ve Sanat Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜSAM), Öteki Buluşmalar 2021 dizisi kapsamında Kaan Kurt’un moderatörlüğünde Wellesley College Department of Religion Öğretim Üyesi akademisyen, şair ve çevirmen Efe Murad’ı ağırladı. Online bir platform üzerinden gerçekleştirilen programda “Pound’un Çevrilemez Maskeleri: Türkçede Kantolar” başlığı altında yaptığı konuşmayla Murad, konuyla ilgili değerlendirmelerini izleyenlerin dikkatine sundu.

“Pound’dan yapılan çeviriler ve Pound’un etkilediği şairler Türk edebiyatının ilginç buluş ve etkileşim alanlarının Pound’un evrensel liriğiyle buluşmasını bize gösteriyor”

Ezra Pound hakkında bilgiler vererek sözlerine başlayan Efe Murad, “Ezra Pound, çeşitli siyasi geçmişlere sahip, birçok edebiyatçıyı etkilemiş bir şairdir. 1940’lardan günümüze Pound’un şiirlerinden yapılan çevirilere ve bu metinlerin etkilediği özgün şiirlere bakmak, sadece Türkiye’de şiirin bir zihin haritasını önümüze sermekle kalmıyor. Türk edebiyatının ilginç buluş ve etkileşim alanlarının nasıl Pound’un siyaseti, düşüncesi ve tüm kültürleri aşan evrensel liriğiyle buluştuğunu bize gösteriyor. Pound çeviriyi bir maske, persona olarak görür. ’Persona’, Antik Yunanca’da ’maske’ anlamına geliyor. Japon No ve Antik Yunan tiyatrosunda oyuncuların büründükleri karakterlerin hissiz yüzlerine takınmaları gibi çevirinin özgün dilin bir maskesi olduğunu düşünüyor Pound. Şiir çevrilince şekil ve kişilik değiştiriyor. Yeni dilde yeni bir hüviyete bürünüyor. Çevirinin çevirisi asıl metne adeta maske takmak demektir. Pound’un 13’üncü yüzyıl Fransız orta çağ turbadorlarından, yani Fransız lirik saz şairleri ve ozanlardan yaptığı erken dönem çevirilerindeki İngilizcesi farklı meşreplerdeki turbodorların, halk ozanlarının uzak seslerini çağrıştırmaktadır. Bu konuşmanın ilerleyen dakikalarında turbadorlar, Ortaçağ ozanları bizim için önemli bir durak olacak. Pound’un çevirileri ve şiirleri arasında çok dilli bir etkileşim söz konusu. Bu geçişlilik diller arası bir ağı da beraberinde getirir” diye konuştu.

“Pound’a göre her çeviri bir maske takar, çeviri metne kişilik vermek zorundadır”

Kantolara da değinerek sözlerini sürdüren Murad, “Kantolarda birçok çevirinin çevirisini yani diller arası bir geçişliliği görürüz. Birinci kantodaki Odysseus alıntısı, metnin orijinal Yunancasından değil, kitap olarak yayınlanan ilk Latince Odysseus’un çevirisindendir. Aynı şekilde Pound’un Çin şairi Li Po’dan yaptığı çeviriler Japonca üzerindendir. Bu tür çeviri oyunları Pound’un bir kültür dilini başka dillerde inşa etmesinin bir yoludur. Dil içi yeni buluşlara aralanan kapıdır. Kantolar kendisine ait olmayan ama Pound’un doğrudan alıntıladığı parçalardan oluşur. Bu parçalar Pound’un serbest ya da haşvi, kelimesi kelimesine çevirileri olabilir. Ya da yabancı dillerden doğrudan aldığı şiirler, yazışmalar, kontratlar, mektuplaşmalar vesaire gibi tüm yazılı metinleri tarayabilir. Hatta unutmadan Kanto 75’in büyük bölümü müzik notalarından oluşur. Notasyon da yazılı bir metindir. Bu alıntılar arasında yeniden yazımlar ya da eksiltilmiş kolajlar vardır. Pound’a göre her çeviri bir maske takar. Metne bir kişilik vermek zorundadır. Yoksa sesini duyuramaz yeni dilde çevrilen metin kendi sesini kaybeder ve yok olur" şeklinde konuştu.

“Ülkü Tamer şiirlerinde Pound’un izleri bulunabilir”

Sözlerine devam eden Efe Murad, "Pound’un Türkçeye yapılan ilk çevirisi 1946 tarihli Gözler şiiri. Çeviri daha sonra iki defa Türkiye’de başbakanlık yapmış olan sosyal demokrat siyasetçi Bülent Ecevit’e ait. Pound’un ünü İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yükselişe geçiyor. Faşizmle ilişkisi, Mussolini hayranlığı ününü gölgelemeye yetmiyor. Şiirleri İkinci Dünya Savaşı sonrasında vatan haini ilan edildiği ülkesinden dışarı taşıyor. Sağ ya da sol tandanslı birçok şairi etkileyebiliyor. Ülkü Tamer bunlardan birisi, onun şiirlerinde Pound’un izleri bulunabilir. Türkiye’de Pound’un siyasi yönü o kadar ağır basıyor ki Ülkü Tamer “Virgül Şiir Yazıyor” adlı şiirinde, şiirin basıldığı kitap Virgülün Başından Geçenler, 1965, Pound’un sağ muhafazakar hükümetlerce okullarda ders kitabı olarak okutulmamasından dem vuruyor. Belki sadece bir sol eleştirisi olarak değil ama edebiyatı ve şiiri çok seven biri olarak söylüyor bunları Ülkü Tamer” ifadelerini kullandı.

“Pound’un Çevrilemez Maskeleri: Türkçede Kantolar” başlıklı konuşma, dinleyenlerin aktif katılımı, soru ve katkılarıyla sona erdi.
Yorumlar (0)
13
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 29 53
5. Altınordu 30 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 29 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@